Microsoft ogłosił premierę Aurora 1.5 - nowej wersji swojego otwartego bazowego modelu AI dla Ziemi ("Earth System foundation model"). Projekt, który narodził się w dziale Microsoft Research AI for Science, jest obecnie rozwijany przez zespół Microsoft Weather. Nowa edycja wprowadza kluczowe usprawnienia, które mają pomóc w walce z rosnącymi ryzykami klimatycznymi i pogodowymi, wpływającymi na społeczności oraz gospodarkę na całym świecie. Model został udostępniony w GitHub na zasadach Open Source.
Aurora otrzymała nowe zmienne i wyższą precyzję czasową
Aurora 1.5 znacząco rozszerza możliwości pierwotnego modelu z 2024 r. (opisanego w recenzowanym czasopiśmie "Nature"). Do początkowych 4 zmiennych dodano aż 22 nowe wskaźniki pogodowe. Obejmują one m.in. dane dotyczące powierzchni, poziomów ciśnienia, wiatru, temperatury, wilgotności, opadów oraz promieniowania.
Dzięki temu model (którego nazwa oznacza dosłownie zorzę polarną - a tak samo nazywa się tez słynna norweska piosenkarka) stał się niezwykle użyteczny dla sektorów takich jak energetyka, rolnictwo, transport i klimatologia, której pomaga w planowaniu odporności klimatycznej. Co więcej, czasową rozdzielczość prognoz podniesiono do formatu godzinowego, co pozwala na niezwykle precyzyjne śledzenie zjawisk takich jak moment rozpoczęcia opadów czy dokładny moment uderzenia cyklonu w ląd.
Przełom w prognozowaniu probabilistycznym
Jedną z najbardziej wyczekiwanych funkcji wprowadzonych w wersji 1.5 jest prognozowanie wiązkowe (ang. ensemble forecasting). Ponieważ prognozy są z natury wrażliwe na warunki początkowe, model generuje teraz wiele symulacji jednocześnie, aby pokazać zakres i prawdopodobieństwo różnych scenariuszy. W testach probabilistycznych Aurora 1.5 wyprzedziła wiodący, dynamiczny model ECMWF w 88,9% ocenianych celów. W analizie cyklonów tropikalnych z lat 2024-2025 model znacząco zredukował błędy śledzenia trajektorii (w tym o około 1/3 w porównaniu do pierwszej wersji Aurory).
Prognoza wiązkowa huraganu Helene wygenerowaną przez model Aurora 1.5, która prezentuje różne możliwe trasy cyklonu od godziny 0:00 UTC w dniu 24 września 2024 roku. Probabilistyczna prognoza modelu otacza rzeczywistą, zweryfikowaną trasę żywiołu, prawidłowo odzwierciedlając niepewność związaną z jego przemieszczaniem się
Aurora 1.5 to znaczący krok w kierunku uczynienia modeli fundamentalnych pogody bardziej otwartymi, użytecznymi i praktycznymi - tłumaczy Sridhar Iyer, CVP w Microsoft AI. Rolą Microsoft Weather jest połączenie tych otwartych podstaw badawczych z danymi, infrastrukturą i procesami operacyjnymi wymaganymi przez przedsiębiorstwa.
Zastosowanie poza prognozą pogody i współpraca z ekspertami
Potencjał najnowszego modelu AI wykracza daleko poza standardowe prognozy. Przykładowo firma Terradot wykorzystuje reprezentacje pogodowe z Aurory w projekcie TerraNova do szacowania i optymalizacji usuwania dwutlenku węgla z atmosfery poprzez przyspieszone wietrzenie skał.
Microsoft współpracuje również z brytyjskim urzędem meteorologicznym UK Met Office, badając, jak modele sztucznej inteligencji mogą współgrać z tradycyjnymi systemami opartymi na fizyce. Naukowcy i inżynierowie z Met Office oraz Microsoftu pracują codziennie ramię w ramię, aby przenieść wnioski z prognozowania pogody opartego na AI do przestrzeni informacji klimatycznych - mówi Doug McNeall z Met Office Hadley Centre.
Otwarty kod w GitHub i ścieżka komercyjna
Model Aurora 1.5 został udostępniony jako oprogramowanie Open Source na platformie GitHub, a jego checkpointy trafiły na Hugging Face. Microsoft dba jednocześnie o ścieżkę komercyjną, integrując Aurorę z usługami Microsoft Azure, Microsoft Foundry i Planetary Computer Pro. Odnotowano już pierwsze sukcesy operacyjne - firma BKW wykorzystuje model do zarządzania operacjami energetycznymi, gdzie produkcja energii jest silnie uzależniona od warunków atmosferycznych.
Twórcy zaznaczają jednak, że modele AI mają uzupełniać, a nie zastępować tradycyjną wiedzę ekspertów i modele fizyczne. Microsoft Weather planuje w najbliższych miesiącach dalsze rozszerzanie portfolio o wyspecjalizowane modele AI dla biznesu.
Sprawdź również nasze artykuły:
