Komputery w naszym życiu stały się już codziennością. Nie wyobrażamy sobie
życia bez nich. Wielu z nas posiada w domu więcej niż jeden komputer. Często
posiadamy w mieszkaniu lokalną sieć. Komputery coraz częściej pracują na
okrągło: w dzień co chwila ktoś coś przy nich robi, pisze dokumenty, ogląda
zdjęcia, filmy czy gra. W nocy nasze jednostki ściągają większe pliki z sieci.
Coraz częściej nie wyłączamy komputera bo przyzwyczailiśmy się do tego, że gra.
Nie wyłączamy peceta, bo wiemy, że za chwilę podejdziemy do niego z
powrotem i nie mamy ochoty czekać aż system ponownie się załaduje i ponownie
otworzymy wszystkie dokumenty. Jednak komputer się "zużywa": na monitorze robią
się martwe piksele, łożyska w wentylatorach i dyskach twardych się zużywają,
komputer pobiera czasem nawet bardzo dużo prądu. Czy w takiej sytuacji jesteśmy
skazani na ciągłe włączanie i wyłączanie komputera? Nie! System Windows XP
został wyposażony w zaawansowane mechanizmy oszczędzania prądu jak i samych
komponentów komputera. Teraz odchodząc od komputera możemy wprowadzić go w stan
hibernacji lub uśpienia. A po powrocie nie będziemy juz musieli otwierać
wszystkich dokumentów nad którymi pracowaliśmy poprzednio. System zapamięta stan
przed naszym opuszczeniem stanowiska i przywróci go po naszym powrocie. Możemy
również tak skonfigurować komputer aby przechodził w stan oszczędzania po
określonym czasie. Czasem w domu posiadamy serwer i myślimy, że musi pracować na
okrągło aby pozostałe komputery w sieci miały dostęp do internetu. Możemy go tak
skonfigurować aby wyłączał się jeżeli jest bezczynny a ponownie uruchamiał
jeżeli dostanie żądanie od jakiegoś komputera z wnętrza LAN'u. Również
użytkownicy komputerów przenośnych powinni się zainteresować opcjami
oszczędzania energii. W końcu od tego ile komputer będzie pobierał energii
zależy jak długo uda im się popracować na bateriach.
Ustawienie opcji oszczędzania energii wcale nie jest trudne a pozwala nam na
znaczne oszczędzenie energii i sprzętu. Jak bardzo zaawansowanych opcji będziemy
używać na naszym komputerze zależy od tego czy nasza jednostka jest zgodna ze
standardami zarządzania energią. System Windows XP wyróżnia trzy standardy
zarządzania energią.
- ACPI - standard, w którym zarządzaniem energii zajmuje się system
operacyjny. Potrafi jako jedyny kontrolować stan urządzeń USB oraz FireWire,
dzięki czemu komputer nie przejdzie w stan uśpienia jeżeli, któreś z
urządzeń jest aktywne. Obsługuje funkcję Wake-On-LAN oraz Wake-On-Ring.
Potrafi zmienić domyślne ustawienia przycisków PowerOff oraz Reset, dzięki
czemu możemy zadecydować jaką akcję ma wykonać komputer po naciśnięciu
przycisku zasilania. Lepiej również sobie radzi z zarządzaniem energii w
komputerach przenośnych mierzy mianowicie stan każdej baterii oddzielnie a
nie jak inne standardy wszystkich razem.
- APM - standard, w którym BIOS nadzoruje pracę urządzeń a system
operacyjny musi z nim ściśle współpracować. Jako, że BIOS'y różnią się
pomiędzy sobą nie wiadomo, które z opcji zarządzania energią będą poprawnie
działały na komputerze. Jednak nawet ten standard oferuje dość szerokie
możliwości oszczędzania prądu.
- Komputery niezgodne ze standardami ACPI oraz APM. W tym
przypadku nasze możliwości oszczędzania energii nie są zbyt duże. Ale system
nadal potrafi wyłączyć monitor oraz dyski twarde w czasie nieaktywności
komputera. Możemy również ręcznie wprowadzić jednostkę w stan hibernacji.
Jeżeli chcemy sprawdzić czy nasz komputer jest zgodny ze standardem ACPI
otwieramy Menadżera urządzeń (skrót
klawiaturowy [WINDOWS + Break] a następnie zakładka Sprzęt i przycisk
Menadżer urządzeń) a następnie rozwijamy drzewo Urządzenia
systemowe. Jeżeli w wyświetlonych wartościach znajduje się wartość System
zgodny ze standardem Microsoft ACPI oznacza to, że nasz komputer oferuje
zaawansowane opcje oszczędzania energii.

Jeżeli nasz komputer nie obsługuje standardu ACPI możemy spróbować
aktualizować BIOS, co w niektórych przypadkach pozwala uruchomić najnowszy
standard. Jeżeli jednak zdecydujemy się na aktualizację BIOS'u musimy się liczyć
z ponowną instalacją systemu.
System Windows XP oferuje dwa sposoby zatrzymania systemu: Hibernację
oraz Wstrzymanie:
Wstrzymanie - komputer przechodzi w stan oszczędzania energii
wyłączany jest monitor, dyski twarde oraz inne urządzenia. System jednak
podtrzymuje napięcie dla pamięci RAM i tym samych zachowuje tam informacje.
Wszystkie otwarte dokumenty i programy pozostają uruchomione Przejście ze
wstrzymania do normalnego działania komputera jest bardzo szybkie.
Minusem tego stanu jest brak ochrony danych w razie awarii prądu. Jeżeli w
czasie, w którym nasz komputer jest wstrzymany choć przez sekundę
zabraknie prądu stracimy niezapisane dane znajdujące się w pamięci.
Hibernacja - komputer zapisuje wszystkie informacje znajdujące się w
pamięci na dysk twardy po czym wyłącza się. Wszystkie otwarte dokumenty i
uruchomione programy są zapamiętywane. Uruchamianie trwa dłużej niż ze
wstrzymania, ale nie ma obawy przed utratą danych. Komputer w czasie
hibernacji nie pobiera żadnego prądu. Po włączeniu komputera kiedy ten był w
stanie hibernacji początkowe stadium rozruchu jest normalne oznacza to,
że przechodzimy przez ekran BIOS'u a także bootloadera (jeżeli takowy
posiadamy). Jeżeli na komputerze mamy zainstalowane dwa lub więcej systemów
operacyjnych, nie powinniśmy uruchamiać innego systemu jeżeli jeden pozostaje w
systemie hibernacji, może to spowodować utratę danych.
Aby zaawansowane zarządzanie energią działało poprawnie należy całość
sterowania nad komputerem przekazać systemowi operacyjnemu. W tym celu wchodzimy
do BIOS'u a następnie odszukujemy opcję włączającą ACPI i uaktywniamy ją.

Przechodzimy do okna Właściwości: Opcje zasilania. W tym celu
otwieramy Panel sterowania a następnie Opcje
zasilania lub krócej: wpisujemy w oknie Uruchom polecenie
powercfg.cpl. Na pierwszej zakładce są dostępne Schematy zasilania.
Możemy je dodawać, usuwać, modyfikować. Możemy utworzyć sobie konfigurację do
pracy, w której system będzie czekał dość długo aby się wyłączyć i drugą która
będzie służyła tylko do słuchania muzyki i będzie wyłączała monitor po minucie
oczekiwania. Dzięki temu będziemy mogli spokojnie przełączać kolejne piosenki
nie zaprzątając sobie głowy tym, że nasz monitor się zużywa. Jeżeli posiadamy
laptopa możemy jeden schemat utworzyć kiedy komputer podłączony jest do
zasilacza i nie zamierzamy zbyt rygorystycznie oszczędzać energii i drugi
schemat, który będziemy włączać gdy system pracuje na bateriach.

Na zakładce Zaawansowane możemy zapewnić sobie szybki dostęp do
zarządzania energią włączając na pasku zadań ikonę Opcji zasilania.
Decydujemy również czy po przejściu ze Stanu wstrzymania do normalnej
pracy komputer ma pytać o hasło użytkownika (jeżeli takowe posiadamy). Również
na tej zakładce ustalamy jakie działanie komputer ma wykonać gdy naciśniemy
przycisk zasilania. Jeżeli wybierzemy niestandardowe zachowanie przycisku
zasilania, czyli inne niż wyłączenie komputera, system możemy wyłączyć poprzez
kilkusekundowe przytrzymanie tego przycisku. Nie będzie to wymuszone zamknięcie
systemu jak to miało miejsce w Windows 2000 tylko klasyczne wyłączenie
komputera.
Na zakładce Hibernacja decydujemy czy ta opcja ma być w naszym
komputerze dostępna. Wyłączając ją zwalniamy tyle miejsca na dysku twardym ile
posiadamy pamięci RAM.
Na zakładce Zasilacz UPS możemy skonfigurować zasilacz podłączony
przez port równoległy. Jeżeli posiadamy zasilacz podłączony do naszego komputera
przez port USB nie będziemy posiadać zakładki Zasilacz UPS za to będą
dostępne dwie inne: Alarmy oraz Miernik energii. Aby
przystosować zachowanie zasilacza do naszych potrzeb klikamy na przycisk
Konfiguruj. W oknie, które ukaże się naszym oczom możemy zadecydować aby
system w wypadku braku prądu i wyczerpywania się akumulatorów zasilacza
przeszedł w stan hibernacji, dzięki czemu uratujemy nie zapisane dane.

Dodatkowo użytkownicy najnowszych komputerów przenośnych mają możliwość
oszczędzania energii poprzez wyłączanie ekranu kiedy pokrywa laptopa jest
zamknięta, przyciemnianie tegoż ekranu gdy komputer pracuje na bateriach a
także zmniejszenie poboru prądu poprzez zwolnienie działania procesora.
Aby przywrócić komputer który został wprowadzony w stan wstrzymania lub
hibernacji naciskamy przycisk zasilania na jednostce centralnej lub
konfigurujemy urządzenia peryferyjne do tego celu. Aby przystosować klawiaturę
do budzenia komputera otwieramy Menadżera urządzeń (skrót
klawiaturowy [WINDOWS + Break] a następnie zakładka Sprzęt i przycisk
Menadżer urządzeń) w drzewie urządzeń dwa razy klikamy na naszą
klawiaturę. W nowym oknie przechodzimy na zakładkę Zarządzanie energią i
zaznaczamy opcje Zezwalaj temu urządzeniu na wyprowadzanie komputera ze stanu
wstrzymania. Jeżeli zakładka Zarządzanie energią jest niedostępna
oznacza to, że dane urządzenie nie może wyprowadzać komputera ze stanu
wstrzymania.
Budzić komputer ze stanu wstrzymania może np. Harmonogram zadań. Jeżeli
chcemy aby codziennie w nocy na komputerze była
tworzona kopia zapasowa, możemy nakazać budzenie komputera. W tym celu najpierw tworzymy w Harmonogramie zadań
odpowiedni wpis. Następnie w
Zaplanowanych zadaniach dostępnych z Panelu sterowania wchodzimy do
właściwości naszej kopii zapasowej. Na zakładce Ustawienia zaznaczamy
wszystkie opcje w sekcji Zarządzenie energią. Teraz nawet jak komputer
będzie w stanie hibernacji uruchomi się, wykona kopię zapasową po czym ponownie
przejdzie w poprzedni stan.

Aby ręcznie przełączyć komputer w stan uśpienia należy z menu Start
wybrać opcję Wyłącz komputer... a w nowym okienku nacisnąć na przycisk
Stan wstrzymania.

Aby przełączyć komputer w stan hibernacji po ukazaniu się powyższego okienka
naciskamy na klawiaturze przycisk Shift. Jeżeli opcja hibernacji jest
dostępna przycisk Stan wstrzymania zmieni swoją nazwę i działanie.

System Windows XP posiada program shutdown.exe dzięki niemu możemy
tworzyć skróty systemowe ułatwiające wyłączanie komputera. Tworzymy na pulpicie
nowy skrót wpisujemy w lokalizacji elementu polecenie shutdown
z wybranym lub wybranymi przez nas przełącznikami:
| -i |
wyświetla graficzny interfejs |
| -l |
wylogowywuje |
| -s |
zamyka system |
| -r |
resetuje system |
| -a |
przerywa zamykanie systemu |
| -t xx |
ustala po jakim czasie komputer uruchomi się ponownie, gdzie xx
oznacza sekundy |
| -f |
wymusza zamykanie aplikacji |
Przykładowa lokalizacja elementu może wyglądać następująco:
shutdown -s -t 15. Jeżeli zmieniliśmy zdanie i nie chcemy jeszcze
wyłączać komputera a okienko już odmierza czas do wyłączenia. W okienku
Uruchom wpiszmy: shutdown -a. Proces zostanie przerwany.
Jeżeli nasz komputer się zawiesi i nie możemy go zamknąć w żaden sposób
możemy wymusić na nim wyłączenie. Naciskamy kombinację klawiszy [CTRL + ALT +
DELETE] a następnie trzymając klawisz CTRL z menu Zamknij
wybieramy Wyłącz. Komputer zostanie zamknięty natychmiastowo, żadnemu
programowi system nie pozwoli na zapisanie danych. Ten sposób zamykania
powinniśmy stosować tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Jeżeli komputer nie chce przejść w stan uśpienia albo nie chce się obudzić to
przyczyna zazwyczaj tkwi w sterownikach do urządzeń. Jeżeli komputer nie
przechodzi w stan uśpienia powinniśmy zacząć od zainstalowania nowych
sterowników do karty graficznej. Jeżeli system zasypia ale potem nie może wstać
należy wyłączyć wszystkie urządzenia peryferyjne a potem je kolejno dodawać aż
zlokalizujemy sprzęt sprawiający problemy. Następnie należy zainstalować do
niego nowe sterowniki. Jeżeli po przebudzeniu jakieś urządzenie nie działa np.
klawiatura należy wyłączyć możliwość budzenia komputera za jej pomocą. W wypadku
w którym komputer zamiast przejść w stan oszczędzania energii resetuje się
należy otworzyć okno Właściwości systemu (skrót klawiaturowy [WINDOWS + Break] )i na zakładce Zaawansowane
w sekcji Uruchamianie i odzyskiwanie nacisnąć przycisk Ustawienia.
W nowym oknie należy zaznaczyć opcję Zapisz zdarzenie do dziennika systemu
i wyczyścić opcję Automatycznie uruchom ponownie. Pozwoli to nam na
przeczytanie informacji o przyczynie problemu.