Wielu rodziców będących w posiadaniu domowego komputera nie życzy sobie, aby ich pociechy przeglądały niektóre treści na stronach WWW bądź spędzały czas przy grach komputerowych. W systemie Windows Vista dodano rozwiązanie, które z pewnością okaże się pomocne przy ograniczaniu dostępu - Kontrola Rodzicielska

Omówienie funkcjonalności Kontroli Rodzicielskiej

Kontrola Rodzicielska dostępna jest w domowych (Home Basic oraz Home Premium) oraz w najbardziej rozbudowanej (Ultimate) edycji nowych okienek. Aby zapoznać się z funkcjonalnością trzeba kliknąć przycisk Start, następnie Panel Sterowania i w nowo otwartym oknie pod Konta użytkowników i bezpieczeństwo rodzinne wybrać opcję Konfiguruj ustawienia kontroli rodzicielskiej dla wszystkich użytkowników. Po zatwierdzeniu uprawnień administratora, klikając na Kontynuuj, znajdziemy się w centrum jej dowodzenia.

Po wyjaśnieniu, czym jest i do czego służy nowa funkcja, opisane zostaną czynności, jakie trzeba wykonać, aby ją aktywować na profilu o standardowych uprawnieniach. W oknie Kontrola Rodzicielska należy wśród wyświetlonych "wizytówek" kont użytkowników wybrać to, na którym ma zostać włączona. Następnie wybieramy Włączona, egzekwuj bieżące ustawienia. W ten sposób uruchomiliśmy moduł i uzyskaliśmy dostęp do opcji takich jak wprowadzanie limitów czasu użytkowania danego konta, filtrowanie dostępu do poszczególnych stron WWW, gier i programów.

Często zachodzi potrzeba limitowania czasu spędzonego przez dziecko przy komputerze. Z systemem firmy Microsoft wprowadzanie takich ograniczeń jest bardzo proste. We wcześniej opisanym oknie konta użytkownika odnajdujemy Limity czasu. Po kliknięciu nazwy pojawi się plan godzin oraz dni tygodnia. Aby zablokować dostęp np. w poniedziałek od godziny 14 do 15, klikamy pole w wierszu Poniedziałek i w kolumnie oznaczonej liczbą 14. Jeżeli pomyliliśmy się, wystarczy wybrać błędny niebieski kwadrat (tak jak wskazuje legenda). Po stworzeniu "kalendarza dostępu" zatwierdzamy przyciskiem Ok. W ten sposób uniemożliwiliśmy działanie konta (przy opcji Limity czasu automatycznie zmieni się status z Wyłączone na Włączone) w poniedziałek miedzy godziną 14 a 15. Nie ustalono maksymalnej ilości zablokowanych godzin, więc możemy zaznaczyć 7 pełnych dni tygodnia.

Kolejną funkcjonalnością kontroli rodzicielskiej jest możliwość ograniczenia dostępu do gier komputerowych. We wcześniej przedstawionym oknie wybieramy Klasyfikacje gier bądź w części Ustawienia systemu Windows funkcję Gry. W konsoli kontroli nad tymi specyficznymi aplikacjami możemy zablokować dostęp, ustawić klasyfikację oraz uniemożliwić działanie konkretnego tytułu zainstalowanego na komputerze. Aby zabronić użytkownikowi korzystania z gier należy zaznaczyć przy pytaniu Czy (nazwa konta) może grać w gry? odpowiedź Nie. Jeżeli zaś chcemy ustawić klasyfikację według systemu organizacji ESRB klikamy Ustaw klasyfikację gier i następnie wybrać odpowiednią kategorię wiekową lub konkretną zawartość np. przemoc. Po wykonaniu zmian należy zatwierdzić przyciskiem Ok. Ostatnią możliwością jest uniemożliwienie grania w aplikację znajdującą się w folderze Gry.  Gdy chcemy zablokować tytuł, odszukujemy opcję Zablokuj dowolną grę na komputerze lub zezwól na nie. W oknie Zastępowanie gier wśród listy dostępne są dla każdej unikalne ustawienia dostępności. Ustawienie klasyfikacji użytkownika zawsze zezwalaj oraz Zawsze blokuj. Klikamy Ok. Wszystkie wykonane zmiany w oknie Kontrola gier zatwierdzamy zbiorczo ponownie naciskając OK.

Limity programów – przy użyciu tego składnika można wybrać konkretne aplikacje, które dla użytkownika są dostępne bądź nie. Uruchamiamy Limity programów, lub Dozwalaj i blokuj określone programy. W kolejnym oknie Ograniczenia aplikacji klikając na (nazwa konta) może używać tylko programów dozwolonych z listy należy wskazać te programy, które użytkownik może używać zaznaczając pole przy nazwie. Jeżeli aplikacja, do której dostępu chcemy udzielić nie widnieje w tym oknie, trzeba wybrać przycisk Przeglądaj i wskazać jej lokalizację. Pod listą, z prawej strony znajdziemy dwa przyciski: Zaznacz wszystko – kliknięcie spowoduje oznaczenie wszystkich pozycji, oraz Usuń zaznaczenie wszystkiego – zaznaczenia zostaną usunięte. Zmiany zapisujemy – przycisk Ok.

Dużym plusem w działaniu Kontroli Rodzicielskiej jest możliwość filtracji dostępu do sieci Web. Za jej pomocą nie tylko zablokujemy dostęp do stron WWW, ale również uniemożliwimy pobieranie plików. Przechodzimy do kolejnego etapu konfiguracji klikając Filtruj sieci Web systemu Windows Vista. Podobnie jak w poprzednich oknach wybieramy zablokuj/zezwalaj i przechodzimy do kolejnych punktów. W części Zezwalaj na określone witryny sieci Web lub zablokuj je do dyspozycji mamy listę dostępnych/zabronionych stron sieci Web. Aby dodać adres do zabronionych wystarczy wpisać go i kliknąć przycisk Zablokuj. W wyniku użytkownik, którego opcje konta edytujemy nie będzie mógł go w żaden sposób wyświetlić. Dodatkowo istnieje możliwość importu/eksportu tejże listy (np. od naszego przyjaciela, który ma dziecko w podobnym wieku). Jeśli chcemy, aby użytkownik uzyskiwał dostęp tylko do witryn dozwolonych należy zaznaczyć kwadrat przy zdaniu Zezwalaj tylko na witryny sieci Web znajdujące się na liście dozwolonych. Po edycji zatwierdzamy zmiany. W oknie Ograniczenia dotyczące sieci Web możemy zautomatyzować blokowanie zawartości sieci. Dostępne są poziomy ograniczeń:

• Wysoki - zawartość sieci Web jest blokowana z wyjątkiem stron dodanych do listy dostępnych
• Średni - blokowane są treści nieklasyfikowane oraz z kategorii zabronionych dla dzieci,
• Brak - żadna zawartość nie jest blokowana z wyjątkiem witryn dodanych do zablokowanych
• Niestandardowy - z listy należy zaznaczyć kategorie, które mają zostać zabronione np. alkohol, hazard, przemoc itp.

W oknie z dostępnymi ustawieniami dopuszczalnej zawartości opisanej powyżej możemy całkowicie uniemożliwić pobieranie plików zaznaczając Zablokuj pobieranie plików. Zmiany w oknie Ograniczenia dotyczące sieci Web należy potwierdzić klikając Ok.

Do dyspozycji mamy zestaw informacji na temat wykorzystania konta przez użytkownika - Raporty aktywności. Włączane są automatycznie po uaktywnieniu jakiejkolwiek z opcji kontroli rodzicielskiej. Wspominane raporty zawierają listy:

• 10 najczęściej wyświetlanych witryn sieci Web,
• 10 zablokowanych witryn sieci Web,
• pobranych plików,
• informacji na temat godzin logowania do systemu,
• gier, które uruchamiał użytkownik,
• wysłanych wiadomości e-mail,
• wiadomości przesłanych poprzez komunikator internetowy,
• odtwarzanych multimediów, za pomocą odtwarzacza.

Dodatkowo Raporty aktywności generują informacje na temat zmian ustawień ochrony rodzicielskiej przez innych użytkowników, nieudanego logowania, zmian godzin. Jeżeli chcemy udostępnić ich treść, możemy w łatwy sposób dokonać eksportu do pliku HTML. Aby przejrzeć zawartość raportów w oknie kontroli konta klikamy Wyświetl raporty aktywności. Po chwili widzimy okno podglądu działań wykonanych na koncie. Z rozwijanego menu, które znajduje się po lewej stronie, możemy wybrać kategorię np. Aplikacje. Aby zapisać należy w lewym górnym rogu okna kliknąć Generuj raport, a następnie wskazać miejsce na dysku, gdzie ma zostać zapisany plik.

Vista automatycznie będzie przypominała o działaniu mechanizmów kontroli rodzicielskiej. Logując się do systemu na swoim koncie w prawym, dolnym rogu zobaczymy "dymek" z przypomnieniem o Raportach Aktywności. Kliknięcie na komunikacie spowoduje wyświetlenie głównego okna tego modułu. Po zatwierdzeniu poświadczeń klikając Kontynuuj w monicie Konta Kontroli Użytkownika należy ponownie wybrać wizytówkę z nazwą konta, następnie pod ikoną nacisnąć Wyświetl Raporty Aktywności. Oczywiście po kliknięciu dymka również możemy zmieniać wszystkie ustawienia dotyczące profilu użytkownika. Postępujemy podobnie jak w opisie z poprzedniego akapitu.

Podsumowanie

Kontrola Rodzicielska to bardzo przydatne i funkcjonalne narzędzie niewymagające do obsługi dużej wiedzy informatycznej. Rodzice zastanawiający się nad zakupem komputera, bądź systemu operacyjnego do domu powinien, jako kandydata obierać Windows Vista. Bez konieczności korzystania z programów firm trzecich w przystępny i łatwy sposób ochronić swe pociechy przed niebezpieczeństwami Internetu. Kupując nowy komputer warto sprawdzić, jaki system jest fabrycznie zainstalowany. Jeżeli Windows Vista, sprawdźmy jaka edycja. Kontrolę Rodzicielską zaimplementowano w edycjach: Home Basic, Home Premium oraz Ultimate. Dodatkowym atutem tego modułu jest bezproblemowa współpraca z większością przeglądarek internetowych. Jeżeli nie posiadamy jeszcze Windows Vista, pod adresem https://fss.live.com/ znajdziemy aplikację podobną do opisanej w tym artykule funkcjonalności, również autorstwa firmy Microsoft. Kontrolę Rodzicielską można również stosować w firmach, gdy pracodawca chce uniemożliwić pracownikom przeglądania zawartości stron WWW, czy uruchamiania komunikatorów.