Z komputera korzystamy prawie codziennie, dlatego z każdym dniem na dysku przybywa coraz więcej danych. Czasami z różnych przyczyn dane ulegają usunięciu bądź uszkodzeniu. W takiej sytuacji mogło by się wydawać, że dane zostały bezpowrotnie utracone. Oczywiście nie jest to prawdą. Ten artykuł wyjaśni dlaczego tak się dzieję.

Kiedy usuniemy plik...

Większość ludzi uważa, że usuwając plik z dysku mogą pozbyć się niewygodnych danych. Z rzeczywistością ma to niewiele wspólnego. Dzieje się tak dlatego, że wydając systemowi operacyjnemu polecenie wykasowania pliku, system tak naprawdę usuwa jedynie informację o istnieniu danego pliku z MFT. Fizycznie dane w dalszym ciągu znajdują się na dysku, jednak nie są brane pod uwagę przez system plików i mogą zostać nadpisane. Programy do przywracania danych potrafią na podstawie analizy sektorów partycji odszukać taki 'zagubiony' plik i zapisać go w nowe miejsce.

Jak to robią specjaliści w laboratoriach?

Jeżeli utracimy dane, nie musimy się martwić, że straciliśmy je bezpowrotnie i sami nie możemy nic z tym zrobić. W dzisiejszych czasach nie trzeba mieć wiedzy informatycznej, żeby rozwiązać ten problem. Na świecie jest sporo firm, które w swoich laboratoriach odzyskają dane. Po oddaniu nośnika do laboratorium, specjaliści określają rodzaj uszkodzenia - czy jest to usterka fizyczna czy logiczna. Fizyczne uszkodzenie dysku jest droższe w naprawie, gdyż trzeba wymienić uszkodzone części na nowe. Tutaj jest istotna różnica między naprawą w laboratorium a samodzielną wymianą części w domu. W laboratorium, dysk jest rozbierany w komorze laminarnej, gdzie panuje klasa czystości powietrza 100. Ponieważ dyski podczas produkcji są zamykane w hermetycznej obudowie, otwarcie jej w domu, może skrócić żywot nośnika nawet o kilkaset razy, jeżeli w domu mamy na pozór czysto. Jeśli nie, żywotność może skrócić się jeszcze bardziej. Po otwarciu obudowy w laboratorium, wyciągana jest z niej głowica dysku. Umieszczana jest w specjalnym uchwycie pod mikroskopem stereoskopowym. Dzięki temu, można sprawdzić czy głowica nie jest zabrudzona lub porysowana. Jeżeli jest zabrudzona, zostaje umieszczona w specjalnym płynie, którego ładunki elektrostatyczne usuwają kurz. Następnie badana jest powierzchnia talerzy dysku twardego. Im bardziej są zarysowane, tym mniejsza szansa na odzyskanie danych, które są zapisane na uszkodzonych ścieżkach. Kolejnym krokiem jest skopiowanie każdego sektora dysku na inny nośnik. Jest to też pierwszy etap, jeżeli uszkodzona jest struktura logiczna dysku. Dlaczego robiona jest kopia? Zwiększa to pewność, że w trakcie odzyskiwania nie wystąpią dodatkowe problemy, jeśli nośnik jest fizycznie uszkodzony. W dalszej kolejności, za pomocą specjalnego oprogramowania skanowana jest powierzchnia nośnika oraz odzyskiwane są pliki lub cała struktura logiczna dysku bądź partycji. Niestety usługa w specjalistycznej firmie do najtańszych nie należy. Zwykle wiele firm bezpłatnie może zdiagnozować usterkę i podać przybliżony koszt naprawy. Niektóre firmy każą zapłacić za diagnozę, jeżeli z jakiegoś powodu zrezygnujemy z usługi.

Przydatne narzędzia

Jeżeli z jakichś powodów nie chcemy skorzystać z pomocy firm trzecich, możemy sami spróbować odzyskać dane (pod warunkiem, że dysk jest uszkodzony logicznie).Programów jest całkiem sporo. Najbardziej popularnym a zarazem uniwersalnym jest Easy Recovery. Z jego pomocą można odzyskać niemalże wszystko - od skasowanych plików po sformatowane partycje. Warto dodać, że programy do partycjonowania także potrafią odzyskać dane. Przyładowo - Paragon Partition Manager potrafi odszukać zagubione, usunięte lub sformatowane partycje.

Istnieją też programy, które specjalizują się w konkretnych dziedzinach. Można je podzielić na narzędzia do odzyskiwania:

• plików z płyt CD/DVD (IsoBuster)
• plików z kart pamięci (PhotoRescue)
• uszkodzonych plików pakietu Office (OfficeFIX)
• baz danych programu Outlook Express (R-Mail Outlook Express Recovery)
• plików z dysku twardego (File Scavenger, Recover My Files)

Gdy system nie działa...

Wyżej wymienione programy działają w środowisku Windows. I tu pojawia się problem - co zrobić kiedy cały dysk jest uszkodzony, nie można uruchomić systemu a tym samym któregokolwiek programu do odzyskiwania danych?